Μετά την πολύ μεγάλη ανάπτυξη των τελευταίων χρόνων που παρουσίασε η ηλεκτρονική μάθηση, είναι πολύ σημαντικό να δούμε τα βασικά σημεία ομοιότητας των διαφόρωνν αναπτυχθέντων μοντέλων. Αν δεν το κάνουμε, είναι πιθανόν να χαθούμε στην πληθώρα των πληροφοριών και να απομακρυνθούμε από την κεντρική ιδέα του ''εγχειρήματος'' που πράγματι έιναι πολύ σοβαρή.
Αν παρατηρήσει κανείς τα διάφορα μοντέλα κινούνται στο τρίπτυχο: μάθηση πρόσωπο με πρόσωπο - αυτοκατευθυνόμενη μοναχική μάθηση - on line συνεργατική μάθηση. Είναι δε τα διάφορα μοντέλα, παραλλαγές του ποσοστού συμμετοχής εκάστου των παραπάνω χαρακτηριστικών στο τελικό μίγμα (εξ ου και η ονομασία: υβριδικό, blended, braided κλπ).
Οι αλληλεπιδράσεις των εκπαιδευομένων με το ''περιβάλλον μάθησης'' αφορούν την αλληλεπίδρασή τους με το περιεχόμενο (C), την αλληλεπίδρασή τους με τον εκπαιδευτή (P), την αλληλεπίδρασή τους με το interface (T) αλλά και την μεταξύ τους αλληλεπίδραση. Τα κύρια χαρακτηριστικά δηλ. του μοντέλου TPACK υπάρχουν σε όλα τα σύγχρονα μοντέλα ηλεκτρονικής μάθησης. Η παρουσίαση εκ μέρους των ερευνητών / συντελεστών / δημιουργών είναι δυνατόν να διαφέρει. Εκεί βρίσκεται, κατά την γνώμη μας, και το πιο σημαντικό σημείο διερεύνησης-υιοθέτησης-εφαρμογής κάποιου μοντέλου ηλεκτρονικής μάθησης.
Σ' ένα μοντέλο μάθησης (οποιοδήποτε) θα αναγνωρίσουμε τα πιο κάτω βήματα (φάσεις) διαδρομής του: τον σχεδιασμό (ή σύλληψη, ή ιδέα κλπ), την ανάπτυξή του, την εφαρμογή του, την αξιολόγησή του και τέλος την ανατροφοδότησή του. Τα διάφορα μοντέλα ηλεκτρονικής μάθησης (έχοντας μέσα τους τα χαρακτηριστικά C, P, T) είναι δυνατόν να εστιάζουν το καθένα σε ένα ή περισσότερα από τα κύρια χαρακτηριστικά, αλλά και στις μεταξύ τους σχέσεις. Η πορεία αυτή της μάθησης μέσω ενός μοντέλου ηλεκτρονικής μάθησης μπορεί να χαρακτηρισθεί σαν μια ''τροχιά μάθησης''. Η ομάδα μας εισάγει τον όρο P.L.A.T.O. (Pegagogical Learning And Teaching Orbit) θέλοντας να καταδείξει τον κοινό τόπο των διαφόρων μοντέλων ηλεκτρονικής μάθησης, αλλά και την πρωτοκαθεδρία στην σύγχρονη Παιδαγωγική της Μάθησης έναντι της Διδασκαλίας!
Από τα κυριώτερα μοντέλα ηλεκτρονικής μάθησης είναι εκείνο της Diana Laurillard, των Britain & Liber (βασισμένο στο προηγούμενο μοντέλο και στην θεωρία του I.D.S. Beer), του David Wiley, των Fowler & Mayes, του Goodyear et al., του Garrison, της G. Salmon κ.ά.
Από τα πιο χρηστικά μοντέλα εκείνο της G. Salmon, γνωστό και ως μοντέλο των πέντε βημάτων (five-step model), αναφέρεται στην διαγραφόμενη ''τροχιά της ηλεκτρονικής μάθησης'' από την πρόσβαση/υποκίνηση/προσαρμογή (πρώτο βήμα), τον on-line εκκοινωνισμό του εκπαιδευόμενου (δεύτερο βήμα), την ανταλλαγή των πληροφοριών (τρίτο βήμα), την κατασκευή της νέας γνώσης (τέταρτο βήμα) και την ατομική του ανάπτυξη (πέμπτο βήμα). Αν παρατηρήσει κανείς με προσοχή το μοντέλο του Garrison (social presence, cognitive presence and teaching presence) θα αντιληφθεί αμέσως την ομοιότητα του τριπόλου με εκείνο του TPACK καθώς και με τα τρίπολα των άλλων επιστημονικών περιοχών. Η γνωστική παρουσία εκφράζει το περιεχόμενο (C), η διδακτική παρουσία το παιδαγωγικό μέρος (Ρ) και η κοινωνική παρουσία το τεχνολογικό μέρος (Τ) δια του εκκοινωνισμού των εκπαιδευομένων μέσω της διαδικασίας της ηλεκτρονικής μάθησης (συνεργατική μάθηση).
Ο C.J. Preston αναλύοντας το μοντέλο της G. Salmon, αναφέρει ότι τα περισσότερα μοντέλα ολοκληρώνουν μόνο τα τέσσερα βήματα, ενώ το πέμπτο παραμένει ζητούμενο. Προσθέτει δε ένα ακόμα βήμα (έκτο) για την μετέπειτα περίοδο. Από την πλευρά της ομάδας μας διαπιστώνουμε ότι με την παρούσα διαδικασία έχουμε επαρκώς κατακτήσει το τέταρτο βήμα και επαφίεται στον καθένα προσωπικά η διερεύνηση της πορείας του στο πέμπτο βήμα.
ΟΜΑΔΟΠΟΙΗΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ - PLATO
Μετά την πολύ μεγάλη ανάπτυξη των τελευταίων χρόνων που παρουσίασε η ηλεκτρονική μάθηση, είναι πολύ σημαντικό να δούμε τα βασικά σημεία ομοιότητας των διαφόρωνν αναπτυχθέντων μοντέλων. Αν δεν το κάνουμε, είναι πιθανόν να χαθούμε στην πληθώρα των πληροφοριών και να απομακρυνθούμε από την κεντρική ιδέα του ''εγχειρήματος'' που πράγματι έιναι πολύ σοβαρή.
Αν παρατηρήσει κανείς τα διάφορα μοντέλα κινούνται στο τρίπτυχο: μάθηση πρόσωπο με πρόσωπο - αυτοκατευθυνόμενη μοναχική μάθηση - on line συνεργατική μάθηση. Είναι δε τα διάφορα μοντέλα, παραλλαγές του ποσοστού συμμετοχής εκάστου των παραπάνω χαρακτηριστικών στο τελικό μίγμα (εξ ου και η ονομασία: υβριδικό, blended, braided κλπ).
Οι αλληλεπιδράσεις των εκπαιδευομένων με το ''περιβάλλον μάθησης'' αφορούν την αλληλεπίδρασή τους με το περιεχόμενο (C), την αλληλεπίδρασή τους με τον εκπαιδευτή (P), την αλληλεπίδρασή τους με το interface (T) αλλά και την μεταξύ τους αλληλεπίδραση. Τα κύρια χαρακτηριστικά δηλ. του μοντέλου TPACK υπάρχουν σε όλα τα σύγχρονα μοντέλα ηλεκτρονικής μάθησης. Η παρουσίαση εκ μέρους των ερευνητών / συντελεστών / δημιουργών είναι δυνατόν να διαφέρει. Εκεί βρίσκεται, κατά την γνώμη μας, και το πιο σημαντικό σημείο διερεύνησης-υιοθέτησης-εφαρμογής κάποιου μοντέλου ηλεκτρονικής μάθησης.
Σ' ένα μοντέλο μάθησης (οποιοδήποτε) θα αναγνωρίσουμε τα πιο κάτω βήματα (φάσεις) διαδρομής του: τον σχεδιασμό (ή σύλληψη, ή ιδέα κλπ), την ανάπτυξή του, την εφαρμογή του, την αξιολόγησή του και τέλος την ανατροφοδότησή του. Τα διάφορα μοντέλα ηλεκτρονικής μάθησης (έχοντας μέσα τους τα χαρακτηριστικά C, P, T) είναι δυνατόν να εστιάζουν το καθένα σε ένα ή περισσότερα από τα κύρια χαρακτηριστικά, αλλά και στις μεταξύ τους σχέσεις. Η πορεία αυτή της μάθησης μέσω ενός μοντέλου ηλεκτρονικής μάθησης μπορεί να χαρακτηρισθεί σαν μια ''τροχιά μάθησης''. Η ομάδα μας εισάγει τον όρο P.L.A.T.O. (Pegagogical Learning And Teaching Orbit) θέλοντας να καταδείξει τον κοινό τόπο των διαφόρων μοντέλων ηλεκτρονικής μάθησης, αλλά και την πρωτοκαθεδρία στην σύγχρονη Παιδαγωγική της Μάθησης έναντι της Διδασκαλίας!
Από τα κυριώτερα μοντέλα ηλεκτρονικής μάθησης είναι εκείνο της Diana Laurillard, των Britain & Liber (βασισμένο στο προηγούμενο μοντέλο και στην θεωρία του I.D.S. Beer), του David Wiley, των Fowler & Mayes, του Goodyear et al., του Garrison, της G. Salmon κ.ά.
Από τα πιο χρηστικά μοντέλα εκείνο της G. Salmon, γνωστό και ως μοντέλο των πέντε βημάτων (five-step model), αναφέρεται στην διαγραφόμενη ''τροχιά της ηλεκτρονικής μάθησης'' από την πρόσβαση/υποκίνηση/προσαρμογή (πρώτο βήμα), τον on-line εκκοινωνισμό του εκπαιδευόμενου (δεύτερο βήμα), την ανταλλαγή των πληροφοριών (τρίτο βήμα), την κατασκευή της νέας γνώσης (τέταρτο βήμα) και την ατομική του ανάπτυξη (πέμπτο βήμα). Αν παρατηρήσει κανείς με προσοχή το μοντέλο του Garrison (social presence, cognitive presence and teaching presence) θα αντιληφθεί αμέσως την ομοιότητα του τριπόλου με εκείνο του TPACK καθώς και με τα τρίπολα των άλλων επιστημονικών περιοχών. Η γνωστική παρουσία εκφράζει το περιεχόμενο (C), η διδακτική παρουσία το παιδαγωγικό μέρος (Ρ) και η κοινωνική παρουσία το τεχνολογικό μέρος (Τ) δια του εκκοινωνισμού των εκπαιδευομένων μέσω της διαδικασίας της ηλεκτρονικής μάθησης (συνεργατική μάθηση).
Ο C.J. Preston αναλύοντας το μοντέλο της G. Salmon, αναφέρει ότι τα περισσότερα μοντέλα ολοκληρώνουν μόνο τα τέσσερα βήματα, ενώ το πέμπτο παραμένει ζητούμενο. Προσθέτει δε ένα ακόμα βήμα (έκτο) για την μετέπειτα περίοδο. Από την πλευρά της ομάδας μας διαπιστώνουμε ότι με την παρούσα διαδικασία έχουμε επαρκώς κατακτήσει το τέταρτο βήμα και επαφίεται στον καθένα προσωπικά η διερεύνηση της πορείας του στο πέμπτο βήμα.